Podatki
158 flashcards · Economics · by Piotr Bąk
Czym jest podatek?
Świadczeniem pieniężnym pobieranym przez państwo (lub samorządy) ściśle na podstawie prawa, służące pokryciu wydatków publicznych.
Cechy podatku
Przymusowość, bezzwrotność, nieodpłatność, ogólność
Kto jest podmiotem czynnym podatku?
Państwo - organy uprawnione do nakładania podatku
Kto jest podmiotem biernym podatku?
Podatnicy, płatnicy, inkasenci
Przedmiot podatku to
wystąpienie określonego zdarzenia, z którym łączy się konieczność zapłacenia podatku
Podstawa podatku
wyrażony wartościowo lub ilościowo przedmiot podatku
Stawka podatkowa
współczynnik określający wysokość podatku w stosunku do podstawy opodatkowania
Skala podatkowa
zespół stawek i podstaw podatkowych
Rodzaje stawek podatkowych
kwotowe procentowe proporcjonalne progresywne regresywne degresywne
Warunki przerzucalności
Ekonomiczne: Elastyczność popytu Forma gospodarki rynkowej Mobilność kapitału Siła kontrahentów Techniczne: Baza podatkowa Rodzaj stawek Wysokość stawki efektywnej
Funkcje podatków:
Dochodowa Stabilizacyjna Alokacyjna Redystrybucyjna
Zasady podatkowe:
Trwała wydajnośc podatków Pewność Ustawowa forma Dogodność Taniość Unikanie fiskalizmu/ochrona źródeł podatkowania Równomierność/sprawiedliwość Ekonomiczność Wewnętrzna i zewnętrzna spójność
Artykuł 84 Konstytucji RP:
"Każdy jest obowiązany do poszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie"
Prawne podstawy nakładania podatków (art. 217)
Może występować wyłącznie w drodze ustawy Nakładanie: podatków i danin Określanie: podmiotów opodatkowania przedmiotów opodatkowania stawek podatkowych zasad przyznawania ulg i umorzeń podatkowych kategorii podmiotów zwolnionych od podatków
Wg art. 8 przepisy podatkowe stosuje się:
bezpośrednio
Wg art. 8, co ma większą wagę prawo podatkowe czy przepis konstytucji?
Przepis konstytucji
Do czego służą ustawy podatkowe?
Określają zasady stosowania prawa podatkowego jak i konstrukcje poszczególnych podatków.
Rozporządzenia mogą mieć charakter:
Obligatoryjny lub fakultatywny
Kto wydaje rozporządzenia?
Organy wskazane w konstytucji (upoważnienie)
Czy upoważnienie można przekazać innemu organowi?
Nie jest to niemożliwe, taki zabieg pozwala ograniczyć liczbę organów państwowych tworzących prawo podatkowe.
Akty prawa miejscowego mają charakter:
regionalny, obowiązują na obszarze działania organów regionalnych.
Jakie organy ustanawiają prawo miejscowe?
Sejmik województwa Rada powiatu Rada gminy (Ranking Jednostek Samorządu Terytorialnego według skali)
Jaki JST może jako jedyny wydawać akty prawa miejscowego w zakresie podatków?
Rada gminy, dla reszty stawki ustalone są odgórnie poprzez ustawę
Czy akty prawa wewnętrznego mogą stanowić podstawę decyzji wobec podatników?
NIE
Kogo obowiązują akty prawa wewnętrznego?
Jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu te akty
Jakiej kontroli podlegają akty prawa wewnętrznego?
Sprawdza się ich zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, szczególnie podatkowym - dba się o to, by nie mogły powstać "furtki" względem obowiązującej litery prawa
Sądy i obowiązujące prawo podatkowe:
Trybunał Konstytucyjny Wojewódzkie Sądy Administracyjne Naczelny Sąd Administracyjny Trybunał Sprawiedliwości UE
Zagadnienia ogólnego prawa podatkowego zostały unormowane w ustawie:
z dnia 29 sierpnia 1997 r.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. normuje:
Zobowiązania podatkowe Informacje podatkowe Postępowanie podatkowe, kontrolę podatkową i czynności sprawdzające Tajemnice skarbową Sposób przestrzegania przez organy podatkowe RODO
Art. 2 z Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r ustala, że:
Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.
Przepisy ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. stosuje się do:
podatków, opłat oraz budżetu państwa, budżetu JST, do których ustalania uprawnione są organy podatkowe opłaty skarbowe oraz opłat i podatków lokalnych innych spraw z zakresu prawa podatkowego (zw. z organami podatkowymi)
Czym jest obowiązek podatkowy?
Jest to nieskonkretyzowana powinność poniesienia przymusowego świadczenia pieniężnego powstała w wyniku zdarzenia określonego w danej ustawie
Czym jest zobowiązanie podatkowe?
Wynika z obowiązku podatkowego, jest to określone (termin i miejsce) zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz danego organu określonego w przepisach prawa podatkowego.
Czym jest podatek?
Podatek jest publicznoprawnym, przymusowym, nieodpłatnym oraz bezzwrotnym świadczeniem pieniężnym na rzecz Skarbu Państwa itp.
Kim jest Podatnik?
Osoba (fizyczna, prawna lub jednostka bez osobowości prawnej) podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.
Kim jest Płatnik?
Osoba (fizyczna, prawna lub jednostka bez osobowości prawnej) obowiązana do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia organowi podatkowemu.
Kim jest Inkasent?
Osoba (fizyczna, prawna lub jednostka bez osobowości prawnej) obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go organowi podatkowemu.
Kto ustala tzw. "Porozumienie jednostronne"
Minister właściwy do spraw finansów publicznych
Do czego służy "Porozumienie jednostronne"
Wykazuje prawidłowe wybory i metody ustalania ceny transakcyjnej między: powiązanymi ze sobą podmiotami krajowymi podmiotem krajowym powiązanym z podmiotem zagranicznym podmiotem krajowym powiązanym z podmiotem zagranicznym a innymi podmiotami krajowymi powiązanymi z tym samym podmiotem zagranicznym
Co wyróżnia "Porozumienie dwustronne"
W procesie ustalania ceny tansakcyjnej uczestniczy organ władzy podatkowej właściwy dla podmiotu zagranicznego.
Co wyróżnia "Porozumienie wielostronne"
W procesie ustalania ceny tansakcyjnej uczestniczą co najmniej dwa organy władzy podatkowej właściwych dla podmiotów zagranicznych.
Co się dzieje gdy zagraniczna władza podatkowa nie wyraża zgody na zawarcie porozumienia lub pewnie nie wyrazi jej w ciągu 6 miesięcy.
Organ właściwy zawiadamia o tym wnioskodawcę.
Wnioskodawca w przypadku otrzymania informacji o braku porozumienia z zagranicznym organem władze może w przeciągu 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia:
Wycofać wniosek - za zwrotem połowy wniesionej opłaty Zmienić przedmiot wniosku - z porozumienia dwustronnego na porozumienie jednostronne - za zwrotem 1/4 wniesionej opłaty Zmienić przedmiot wniosku - z wielostronnego na dwustronne (jeżeli władza jednego z państw wyraża zgodę na porozumienie) - za zwrotem 1/4 wniosionej opłaty Zaakceptować zawarcie porozumienia dwustronnego lub wielostronnego
Co musi przedstawić wnioskujący o zawarcie porozumienia:
Propozycję stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej Opis sposobu stosowania proponowanej metody w odniesieniu do transakcji zasad kalkulacji ceny transakcyjnej prognoz finansowych analizy danych porównawczych Okoliczności mających wpływ na ustalenie ceny transakcyjnej Dokumentów wpływających na wysokość ceny transakcyjnej Propozycji okresu obowiązywania porozumienia Wykaz podmiotów powiązanych
Kiedy powstaje zobowiązanie podatkowe?
Z dniem zdarzenia, z którym ustawowa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania lub z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającego wysokość tago zbowiązania.
Jeżeli przepis prawa podatkowego nakłada obowiązek złożenia deklaracji, a organ podatkowy doręcza decyzję z ustaloną wysokością zobowiązania
To wykazane zobowiązanie w deklaracji jest podatkiem do zapłaty
Jeżeli dane wynikające z ksiąg podatkowych pozwalają na określenie podstawy opodatkowania to:
Organ podatkowy odstąpi od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania
Organ podatkowy określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, jeśli:
Brak jest ksiąg podatkowych Dane z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania Podatnik naruszył warunki uprawniające do formy ryczałtowej
Metody określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania:
Porównawcza wewnętrzna Porównawcza zewnętrzna Remanentowa Produkcyjna Kosztowa Udział dochodu w obrocie W szczególnych przypadkach organ może dobrać alternatywną metodę Oszacowana wartość powinna być zbliżona do wartości faktycznej. Organ powinien uzasadnić wybór danej metody.
Jaki jest domyślny termin płatności podatku?
14 dni od dnia doręczenia decyzji
W przypadku, gdy podatnik jest obowiązany sam obliczyc i wpłacić podatek za termin uważa się:
Ostatni dzień, w którym zgodnie z przepisami wpłata powinna nastąpić.
Czym jest zaległość podatkowa?
Podatek, zaliczka bądź rata podatku niezapłacony w terminie płatności
Co traktuje się na równi z zaległością podatkową
Nadpłaty, zwroty podatków, wynagrodzenia płatników, oprocentowania (pobrane w wysokości wyższej niż należne) zwrócone lub zaliczone na poczet zaległych, bieżących lub przyszłych zbowiązań podatkowych
W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może:
Rozłożyć termin płatności lub rozłożyć podatek na raty Rozłożyć na raty zaległości wraz z odsetkami za zwłokę Umorzyć w całości lub w części lub odsetki za zwłokę Umorzenie zaległości = umożenie za odsetek (w całości lub częsci odpowiadającej umorzeniu)
Osoby prowadzące działalność gospodarcza są obowiązane do sporządzania i przekazywania informacji:
Na pisemne żądanie organu podatkowego - o zdarzeniach mogących stworzyć obowiązek podatkowy Bez wezwania organu podatkowego, przy umowach z nierezydentami w rozumieniu prawa dewizowego W zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach
Dla jakich przesłanek organy podatkowe mogą dokonać czynności sprawdzających?
Teminowość składania deklaracji i wpłacania podatków budzi zastrzeżenia Stwierdzenie formalnej poprawności dokumentów Skonfrontowanie stanu rzeczywistego z przedstawionymi dokumentami
W razie stwierdzenia błędu w deklaracji organ podatkowy:
Dokonuje korekty deklaracji, jeżeli wysokość straty nie przekracza kwoty 1000 zł Zwraca się do składającego o skorygowanie oraz złożenie wyjaśnień, podając powody odrzucenia deklaracji
Jaki jest cel kontroli podatkowej.
Sprawdzenie czy kontrolowani wywiązują się z obowiązków wynikających z prawa podatkowego
Czy kontrolowani (podatnicy, płatnicy, inkasenci) mogą wyznaczyć osobę reprezentującą je podczas kontroli podatkowej?
Tak, muszą zgłosić daną osobę w formie pisemnej naczelnikowi właściwego organu podatkowego (urzędu skarbowego)
Szef Krajowej Administracji Skarbowej jest:
Organem I instancji w sprawach decyzji - z urzędu Organem odwoławczym Organem właściwym w sprawach porozumień cenowych Organem własciwym w sprawach interpretacji wybranych przepisów prawa podatkowego W sprawach informacji przekazywanych przez banki W sprawach opinii zabezpieczających W sprawach informacji o schematach podatkowych W sprawach zmiany albo uchylenia wiązącej informacji stawkowej VAT
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej:
Organ właściwy w sprawach wydawania interpretacji prawa podatkowego w określonym zakresie I instancji wiązącej informacji stawkowej, organ odwoławczy w tej sprawie Organ własciwy w sprawach zmiany wis Minister Finansów jako właściwy dla interpretacji ogólnych i objaśnień podatkowych.
W przypadku przesłanek zw. z bezpieczeńtwem państwa Rada Ministrów może nadać uprawnienia organów podatkowych:
Wszelakim służbom związanym z zapewnieniem bezpieczeństwa: Szefowi Agencji Wywiadu, Szefowi ABW, CBA, Służby Wywiadu Wojskowego, Kontrwywiadu Wojskowego.
Kto wydaje interpretacje ogólne?
Minister właściwy do spraw finansów publicznych
Co uwzględnia się przy wydawaniu interpretacji ogólnych?
Orzecznictwa sądów : TK (Trybunału Konstytucyjnego), TSUE (Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej)
Co powinna zawierać interpretacja ogólna?
Opis zagadnienia, wyjasnienie zakresu oraz sposobu stosowania interpetowanych zapisów prawnych.
Co powinien zawierać wniosek o wydanie interpretacji ogólnej?
Wskazanie przyczyn niekonsekwencji w stosowaniu konkretnie podanych przepisów (brak klarowności) wymagających dalszej, celniejszej interpretacji.
Kto wydaje Interpretacje indywidualne?
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej na wniosek zainteresowanego
Co jest warunkiem wykluczającym możliwość wnioskowania o interpretację indywidualną?
Toczące się postępowanie karne (np. podatkowe)
Czy wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć stanu zaistniałego lub/oraz zdarzeń przyszłych?
TAK
Cechy interpretacji indywidualnej
Wyczerpujący opis przedstawionej sprawy Ocena stanowiska wnioskującego Uzasadnienie zarówno w przypadku pozytywnej jak i negatywnej decyzji
Jakie organy pod pewnymi warunkami określonymi w ustawie mogą zmienić lub uchylić interpretację indywidualne?
Szef Krajowej Administracji Skarbowej, Szef Krajowej Informacji Skarbowej, określone Organy Samorządowe
Kto jest odpowiedzialny za porozumienia w sprawach ustalania cen transferowych?
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Gdy produkty są wywożone na terytorium jednego z państw członkowskich:
Zwrot podatków nie może być wyższy od podatków, które zostały na nie nałożone bezpośrednio lub pośrednio
Jakich podatków nie dotyczy zapis, że zwolnienia, zwroty bądź opłaty kompensacyjne nie mogą być dokonywane
Podatku obrotowego, akcyzy oraz innych podatków pośrednich
VAT Dyrektywa 77/388/EEC potocznie nazywa się:
Tzw. Szósta dyrektywą
77/388/EEC Szósta dyrektywa określa:
Przedmiot podatku - sprzedaż dóbr i usług na terytorium danego kraju przez osobę będącą płatnikiem VAT oraz import Podmiot podatku - osoba prowadząca określoną działalność gospodarczą, bez względu na jej cel Zasady odliczania podatku zapłaconego w poprzednich fazach Podstawowe preferencje - eksport, dostarczanie głównych dóbr publicznych
Czy VAT może być pobierany na granicach wewnętrznych UE
NIE
Jaka jest minimalna stawka podstawowa VAT oraz minimalna stawna zredukowana VAT w UE?
Minimalna stawka podstawowa - 15% Minimalna stawka zredukowana - 5%
Do czego dąży Unia Europejska
Do harmonizacji w różnych sferach, w tym sferze podatkowej, dąży do stworzenia jednolitego rynku (The Single Market)
Co zostało zawarte w Zielonej Księdze z roku 2010 w sprawie przyszłości VAT
2016 - plan działania: Krótkoterminowe środki na rzecz walki z oszustwami Przegląd obniżonych stawek Uproszczenia 2017 i 2018 - pierwsze propozycje zmian
Zasady harmonizacji akcyz (art. 113) i w dziedzinie energii (art. 192):
Akcyzje podlegają wybrane towary krajowe i importowane Podatek pobierany jest w momencie przeznaczenia do konsumpcji Zasada kraju przeznaczenia Określenie stawek minimalnych
CIT: Dyrektywa 90/434/EEC
Wspólny system podatkowy dla zmian strukturalnych w spółkach dla różnych państw członkowskich Przyjęto zasadę, iż zmiany strukturalne mają charakter neutralny z punktu widzenia podatkowego.
CIT: Dyrektywa 90/435/EEC
Dotyczy sytuacji, w których spółka-matka otrzymuje dywidende od spółki córki, mającej siedzybę w innym państwie członkowskim. Jeśli udział firmy macierzystej wynosi co najmniej 25%, to zysk trasferowany dla niej przez filię jest zwolniony od podatku. W takiej sytuacji jedynym obciążeniem jest CIT od dywidend.
CIT: Dyrektywa 2003/49/EU
Dotyczy odsetek i należności licencyjnych między społką matką a spółką córką. Ma na celu ukrucenie manipulowania wynikiem finansowym (w tym przypadku koszt jednej spółki - przychód drugiej) - dla wykazania np. większych kosztów w państwie z mniejszą stawką opodatkowania Dyrektywa nakazuje odstąpienie od pobierania podatków u źródła od odsetek i należności licencyjnych. Zapobiega również podwójnemu opodatkowaniu w tym zakresie
CIT: Konwencja 90/436/EEC
Dotyczy korekt zysków przedsiębiorstw powiązanych Określa ona sposoby wykluczania podwójnego opodatkowania, gdy dochód firm zostanie skorygowany Daje prawo dokonywania korekt organom podatkowym krajów członkowskich Chodzi o ukrócenie możliwości kształtowania cen w obrotach wzajemnych, a co za tym idzie manipulacje wynikiem finansowym (w celu obniżenia podatku CIT)
PIT: Dyrektywa 2003/48/WE
Harmonizacja PIT Opodatkowanie dochodów z oszczędności w formie wypłacanych odsetek: Podatek pobiera się u źródła
Przykłady miękkich dostosowań:
Kodeksy podatkowe - cel - częściowe zbliżeni konstrukcji podatków, niewykorzystywanie ich jako narzędzi konkurencji podatkowej oraz szerokie konsultacje w sferze CIT między krajami członkowskimi. Harmful Tax Competition OECD Orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r. dotyczy:
Podatku dochodowego od osób fizycznych
Jak jest potrącany przez płatnika podatek dochodowy od osób fizycznych?
W formie zaliczek w trakcie roku podatkowego
Przykłady przychodów:
Praca na podstawie stosunku pracy i pokrewnych, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop, inne kwoty, niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika oraz inne częściowo odpłatne, • działalność wykonywana osobiście, z nieruchomości lub praw do takiej nieruchomości, papierów wartościowych i finansowych instrumentów pochodnych, tytułu przeniesienia udziałów w spółce, dz…
Ile może wynosić podstawa obliczenia dla podatku 12% minus kwota zmniejszająca podatek 3 600zł
Do 120 000 zł
Ile może wynosić podstawa obliczenia dla podatku Podstawa 10 800zł + 32% nadwyżki ponad 120 000zł
Powyżej 120 000zł
Jak wygląda skala podatkowa dla PIT
Kogo dotyczy zwolnienie z PIT
Osób do 26 roku życia, przy dochodach nieprzekraczających 85 528 zł Osób pracujących powyżej wieku emerytalnego
Ile wynosi i kiedy trzeba płacić daninę solidarnościową?
Danina solidarnościowa wynosi 4% dochodu powyżej 1 000 000zł
Ile wynoszą Koszty Uzyskania Przychodu przy zatrudnieniu na jednym etacie w miejscu zamieszkania?
Miesięcznie: 250zł Rocznie: 250zł * 12 = 3 000zł
Ile wynoszą Koszty Uzyskania Przychodu przy zatrudnieniu na jednym etacie po za miejscem zamieszkania?
Miesięcznie: 300zł Rocznie: 300zł * 12 = 3 600zł
Ile wynoszą Koszty Uzyskania Przychodu przy zatrudnieniu na kilku etatach w miejscu zamieszkania?
Rocznie: 4 500zł
Ile wynoszą Koszty Uzyskania Przychodu przy zatrudnieniu na kilku etatach po za miejscem zamieszkania?
Rocznie: 5 400zł
Co się dzieje jeśli roczne koszty uzyskania przychodu są mniejsze od wydatków na dojazd do zakładu pracy?
Koszty te mogą być przyjęte przez płatnika w wysokości wydatków faktycznie poniesionych, udokumentowanymi wyłącznie imiennymi biletami okresowymi.