Farmaco: FARMACOKINETIEK
7 flashcards · Other · by Puck Christine van Elst
FARMACOKINETIEK: Therapeutische breedte Begrip Vb kleine therapeutische breedte Vb grote therapeutische breedte
Therapeutische breedte = hoe groot het verschil is tussen (on)werkzame doseringen en toxische doseringen. Hoe kleiner de therapeutische breedte, hoe groter de kans op overdosering en toxiciteit Vb. klein therapeutische breedte: digoxine Vb. groot therapeutische breedte: amoxicilline
FARMACOKINETIEK: ADME Absorptie Begrip Factoren Biologische beschikbaarheid Definitie Formule Betekenis 0 en 1 bij formule % verlies aan werkzame stof AUC
Absorptie = het proces waarbij een gnm van de toedieningsplaats (vb. oraal, i.v., subcut) in de bloedbaan komt Factoren: Biologische beschikbaarheid (F) = de fractie van de toegediende dosis die onveranderd de algemene circulatie bereikt Formule: F = AUCoraal/AUCiv = geeft verhouding van F aan bij orale (..%) vs iv (100% in bloedbaan) toediening. 0 = geen werkzame stof beschikbaar 1 = alle werkzame stof beschikbaar % verlies aan werkzame stof = (1-F)x100%. Gebeurt door afbraak van werkzame stof…
FARMACOKINETIEK: ADME Distributie Begrip Factoren Verdelingsvolume, incl. direct na orale toediening Formule Klein Vd Groot Vd Vd bepaalt de hoogte van iets Fictief verdelingsvolume
Distributie = de verspreiding van het gnm via de bloedbaan naar weefsels en organen Factoren: Verdelingsvolume (Vd) = de verhouding tussen de hoeveelheid opgenomen gnm in het lichaam en de plasmaconcentratie Formule: Vd = D/C0, direct na orale toediening is de Vd = (FxD)/C0 Klein Vd? --> een relatief groot deel van de totale hoeveelheid gnm bevindt zich in het plasma, vb. sterke binden aan plasma-eiwitten Groot Vd? --> sterk lipofiele eigenschappen C0 = F x D/Vd Vd bepaalt de hoogte van een opl…
FARMACOKINETIEK: ADME Metabolisme Begrip Prodrug Factoren CYP450-enzymen
Metabolisme =de chemische omzetting van het gnm, meestal door de lever via biotransformatie middels type I reacties: hydrolyse, oxidatie, reductie type II reacties/conjugaties: acetylering, gluconidering, sulfatering Dit proces maakt gnm vaak beter oplosbaar in water, zodat ze via de nieren of gal kunnen worden uitgescheiden. Prodrug = gnm wordt pas biologisch actief na metabolisme Factoren: CYP450-enzymsysteem Enzyminhibitors: inhibitie/remmen van CYP3A4 door ketoconazol, itraconazol, miconazo…
FARMACOKINETIEK: ADME Eliminatie Begrip Factoren Klaring Formule steady state: toediening vs uitscheiding Onderhoudsdosis en oplaaddosis Bij lange T1/2 moet je oplaaddosis of onderhoudsdosis doen? Wat te doen bij nierinsufficiëntie
Eliminatie = de verwijdering van het geneesmiddel uit het lichaam, meestal via de lever en nieren Nieren: via filtratie of actieve tubulaire secretie vetopplosbare stoffen uitscheiden Lever: minder hydrofiele stoffen gemetaboliseerd in lever omgezet naar hydrofiele stoffen via type I- en II reacties, verlaten dan via nieren of gal/feces het lichaam Factoren: Klaring = maat voor de eliminatiecapaciteit van de lever en nieren = volume plasma dat per tijdseenheid volledig wordt geklaard van het gn…
FARMACOKINETIEK: Halfwaardetijd (T1/2) Begrip Verhouding tot oplaaddosering Veel/geringe klaring, klein/groot verdelingsvolume Formule T1/2 Steady state Begrip Hoeveel T1/2 nodig steady state te bereiken
T1/2 = de tijdsduur waarin de plasmaconcentratie in waarde halveert Bepaalt noodzaak van een oplaaddosering Oorzaak: geringe klaring (omgekeerd evenredig verdeeld) of groot verdelingsvolume (evenredig verdeeld) Formule: T1/2 = 0.7 x Vd / CI Bij herhaalde toediening is de dagelijks geabsorbeerde fractie van de dosis gelijk aan de geëlimineerde hoeveelheid --> de plasmaconcentratie zal rond een nagenoeg constante waarde fluctueren (steady state). Dit plateau wordt bereikt na ca 5x T1/2, zie figuu…
FARMACOKINETIEK: Formules Absorptie Biologische beschikbaarheid + uitkomsten % verlies aan werkzame stof Distributie Verdelingsvolume Direct na orale toediening C0 berekenen Eliminatie Steady state: toediening vs. uitscheiding Halveringstijd T1/2 Steady state
Absorptie Biologische beschikbaarheid F = AUCoraal/AUCiv 0 = geen werkzame stof beschikbaar 1 = alle werkzame stof beschikbaar % verlies aan werkzame stof (1-F)x100% Distributie Verdelingsvolume Vd = D/C0 maar in reader staat bij direct na ORALE toediening Vd = (F x D)/C0 Ook wordt genoemd: C0 = F x D/Vd direct bij orale toediening Eliminatie Steady state: toediening vs. uitscheiding F x D/T = CI x Css Halveringstijd T1/2 T1/2 = 0.7 x Vd / CI Steady state 5x T1/2,