Farma
728 flashcards · Biology · by onqun
NorEpinephrine Transporter (NET)
SLC6A2
Dopamin Transporter
SLC6A3
Serotonin Transporter (DAT)
SLC6A4
Absorbsiyon Hizlari
çözelti > Emülsiyon > Süspansiyon > Kapsül > Tablet
Lipofilik maddeler membrani kolay geçerler. Hidrofilik Maddeler memrabanî zor geçerler
Asidik ilaclar ortama hidrojen iyonu verirler. Bazik ilaçlar ortamdan hidrojen iyonu alırlar
Asit madde asidik ortamda
Non-iyonize (lipofilik) non polar
Asidik madde alkali ortamda
Iyonize ( hidrofilik) polar
Asidik Ilaçlar
Fenobarbital NSAII Sülfonamidler Ampisilin Sefalosporinler Varfarin
Bazik Ilaclar
Amfetamin Kokain Opiyat Nikotin TCA Noroleptikler AntiHistaminikler Striknin Lokal Anestezikler Diazepam Amilorid
Idrari alkillestiren maddeler
Sodyum bikarbonat Sodyum Laktat
Idrari Asitlestiren Maddeler
Askorbik Asit Amonyum Klorur Metionin Arginin Hidroklorur
Mide Peristalizmi absorbsiyon hizini, Bagirsak peristalzmi ise absorbsiyon miktarini etkiler. Diarede Absorbsiyon Düşer, Kabizlikta absorbsiyon artar
Mide Bosalmasini geciktiren maddeler
Antikolinerjikler ( atropin ) Morfin Turevleri (Difenoksilat, Loperamid)
Mide Bosalma hizini artiran maddeler
metoklopramid Domperidon Makrolidler Betanekol
Ilk gecis eliminasyonuna uğrayan maddeler icin; Fazla lipofiliktir. Absorbsiyonlari %100 yakindir Sistemik Biyoyararlanimlari göreceli düsüktür. Oral ve parenteral dozları arasında büyük fark vardır. En iyi örnek ilaç : Propranolol dur
Faz 2 reaksiyonu sonucunda glukuronat ve ve sülfat ile konjüge edilen ilaçlar bağırsaktan atilir.
Belirgin Enterohepatik sirkülasyona uğrayan ilaçlar
Dijitoksin Steroid yapisindaki ilaçlar Tiroksin
Selat olusturan ve antaasidler ile alınmaması gerek ilaçlar
Tetrasiklinler Kinolonlar Izoniazid
Antaasidlerin Selat olusturdugu elementler
Al Mg Ca+2
Ozel tasiyicilar
ABC tasiyici SLC tasiyici NET DOPAMIN transporter Serotonin transporter Gaba transporter
ABC Tasiyici
tek tarafli calisir Aktif transporttur P glikoprotein bunlardan biridir
P glikoprotein
Multidrug resistant tip 1 (MDR1) Multidrug resistance associated Protein (MDR)
SLC tasiyici ornekleri
Organik Katyon tasiyicilar (OCT) Metformin OCT 1 ile hepatositlere alınır. OCT 2 ile böbrek tubulllerinden sekreteri edilir. Organik Anyon tasiyicilar (OAT)
Karacigerde presistemik eliminasyona uğrayan ornekler
Propranolol Morfin Nalokson TCA Kortizol Budesonid Lidokain Diltiazem Verapamil
Bagirsak mukozasinda presistemik eliminasyon ornekleri
Metildopa Karbidopa
Brons mukozasinda presistemik eliminasyon ornekleri:
Izoproterenol Nikotin
P glikoprotein Inhibitorleri
Kalsiyum Kanal Blokorleri Verapamil Diltiazem Antiaritmik Amiodoran, kinidin Antibiyotik Eritromisin Antifungal Ketokonazol Itrakonazol Diger Siklosporin
Verapamil ve Diltiazem antineoplastikler ve antiprotozoonlara karsi gelisen direnci (efluks ile gelişen direnci) azaltmak icin kullanılır.
Amiodaron ve kinidin, dijitallerin çizgili kaslar da sekestrasyonunu engelleyerek etkisini arttırabilir.
P-glikoprotein ' in oldugu yerler
Retina Plasenta Blood brain barrier Testis
Fenitoin ve folik asit, L-dopa ve proteinli yiyecekler ayni tasiyici icin yarisirlar ve Fenitoin, folik asit emilimini, proteinli yiyecekler, L Dopa emilimini azaltır.
Bagirsak florasini bozan ilaclar
K vitaminin Sentez ve abs. azaltır ve varfarinin etkisini arttırırlar
Tetrasiklin ve ampisinlin tedavisinde mikroflorananin azalmasına bağlı oral kontroseptiflerin |OLi etkinliğini azaltır.
Tetrasiklin kullanımında digitalin , 3. kusak sefalosporin kullanımında varfarinin etkinliği artabilir.
Euvacterium Lentum Dijital 'i inaktive eder
Farmakokinetikteki 3 parametre
tmax cmax Egri altindaki alan
Konsantrasyon egrisinden ne hesaplanir
Cmax Tmax EAA Biyoyararlanim Ilacyari ömrü
Konsantrasyon - zaman egrisinden Efikasi Hesaplanamaz
Oral ve IV ilaç uygulama özellikleri: Oral uygulamada T max > 0 , EAA (biyoyararlanim) <100 IV uygulamada T max = 0 , EAA (biyoyararlanim) = 0
=, >, < kullan
Karali durum konsantrasyonuna ulaşma suresi = 4 - 5t1/2
Kararli durum konsantrasyon formülü: (Doz * Biyoyararlanim)/(Klirens * Doz araligi)
Ilacin IV ile verilmesi durumunda ; kararlı durum konsantrasyonu (CSS): Doz(Infuzyon hizi, mg/dk)/ Klirens
Dagilim asamasini etkileyen en onemli faktör. Plazma Proteinlerine bağlanmadır
Lipofilik ve zayif asidik ilaçlar, albümine|albümin bağlanır. Bazik ilaçlar, alfa1-asid glikoproteine|gp|glikoprotein baglanir. Notral ilaclar, alfa, beta - lipoproteinlere|Lipoprotein bağlanır.
Plazma Proteinlerine Baglanma
En onemli dagilim faktörü Etki gösteren ilaç serbest halidir. Non-selektif dir Cogu ilac reversible baglanir istisna alkilleyici ilaclar Tubuler sekresyonunu ve KC biyotransformasyonunu etkilemez Siklosporin ve takrolimus eritrositlere baglanir.
alfa-1 asid gp baglanan ilaclar
Lidokain gibi Lokal Anes.
LP baglanan ilaclar
Siklosporin
gama-globulinlere baglanan ilaclar
Tubokurarin
Albumine en fzala baglanan ilaclar
Amiodaron Dikumarol Diazepam FenilbutaZon Klorpromazin Furosemid Nifedipin Fluosetin Indometazin TAD
Albümine en fazla %99.9 ile Amiodaron bağlanır. ikinci olarak 99.6 ile Dikumarol / Varfarin baglanir
ALbumin e %0 ile en az bağlanan ilac Lityum dur
Albmine en az baglanan ilaçlar.
Lityum Aseaminofen Alkol Nikotin Uvabain
Terapotik araligi dar olan ilaçlar:
Digoksin Varfarin Lityum Teofilin
Dijitallerin Sekestrasyon yeri: çizgili kas, Djitallerin dozu kasektik hastalarda azaltilmalidir. Klorokin sekestrasyon yeri: Retina, Hastalık: Makülopati Iyot131 Sekestrasyon yeri: Tiroid Griseofulvin ve terbinafin Sekestrasyon yeri: Kemik Tetrasiklinler Sekestrasyon yeri: Kemik Fosfonatlar(Alendronat, Etidronat) Sekestrasyon yeri: Kemik Kursun, Radyum,Foskarnet sodyum Sekestrasyon yeri: Kemik Arsenik Sekestrasyon yeri: Keratinize Dokular Azitromisin Sekestrasyon yeri: Fagositik Hücreler Trisi…
Dagilim Hacmi = Vücuttaki toplam ilaç miktarı(g/kg)/ilacin plazma Konsantrasyonu(g/L)
Vd hangi hesapta kullanilir
Yukleme Dozu
Idame Doz nerde kullanilir?
Klirens
Kan beyin bariyerinde gecesi kolaylaştıran durumlar
Meninks enfeksiyonu Santral RadyoTerapi
Yaslilarda kas kitlesi azalmakta|az, yağın kitlesi artmaktadir|fazla
Sülfonamidler ve türevleri albümine bağlı bilirubini serbestleştirerek sarilik riskini artirrir.
NSAI ilaçlar plazma proteinlerinden varfarin ve kumarol gibi oral-antikoagulanlari kovarak serbest düzeylerini arttırıp ve yan etkilerinde artışa neden olabilirler.
ön ilaç Minoksidil aktif metaboliti Minoksidil N-OSülfat
Vucutta hic metabolize edilmeden hangi ilaclar atılır?
Furosemid Amilorid Aminoglikozid Digoksin Penisilin Li Gabapentin, pregabalin Kromoglikat Azat protoksid
On ilac azotioprin, aktif metabolik merkaptopurin
On ilaç kortizon, aktif metabolit hidrokortizon
on ilac prednizon, aktif metabolik prednizolon
On ilac siklofosfamid, toksik metabolit Akrolein, fosforamid mustard
On ilac imipramin, aktif metabolik desipramin
On ilac kodein, aktif metabolit morfin
On ilac aspirin, aktif metabolit salisilik asit
On ilac diazepam, aktif metabolit nordiazepam, oxazepam
On ilac morfin, aktif metabolit morfin- 6 -glukronat
On ilac halotan, toksik metabolit triflorasetik asit
On ilac metoksifluran, toksik metabolit florid
On ilac parasetamol, toksik metabolit N-asetil-p-benzokinonamine
On ilac
-etkisi metabolize olduktan sonra baslar -etkisi gorece geç baslar -karaciger yetmezliğinde etkisi azalir -in vitro etkisiz, in vivo etkili -lokal uygulanmaz -metabolize olunca potensi artar
Ilac biyotransformasyonunda Faz 1 reaksiyonları
-Inaktive olabilirler -On ilaclar aktive olabilir -Aktif ya da toksik metabolit oluşturabilirler
Ilac biyotransformasyonunda Faz II reaksiyonları
Konjugasyon reaksiyonlaridir suda cozunurlugu (hidrofilite) arttırırlar ve itrahi kolaylastirirlar
Faz II de aktiflesen iki ilac : Minoksidil ve Morfin
Ilac biyotransformasyonunda Faz 1 reaksiyonları
Oksidasyon Reduksiyon Kopma (hidroliz) Diler (dihidropirimidinhidrogenaz)
Ilac biyotransformasyonunda Faz 1 reaksiyonlarından Oksidasyon reaksiyonları:
-Sitokrom P-450 bagimli olanlar: *aromatik hidroksilasyon *alifatik hidroksilasyon *Epoksidasyon *Oksidatif dealkilizasyon ( dealkilasyon, deaminasyon, desulfurasyon, deklorinasyon) -Sitokrom P-450 bagimli olmayanlar: *FMO (Flavin monooksijenaz) *Amin oksidaz *Dehidrojenaz
Ilac biyotransformasyonunda Faz 1 reaksiyonlarından Reduksiyonreaksiyonları:
Azoreduksiyon Nitro reduksiyon Karbonil redüksiyon
Ilac biyotransformasyonunda Faz 1 reaksiyonlarından kopma (hidroliz) reaksiyonları:
-Karboksil esteraz -Epoksid hidrolaz -Esteraz
Lipofilik ilaclar
Noniyonize/ nonpolar Yagda cozunur membrane geçer, santrala iyi gecer Plazmada çözünmez: plazma proteinlerine çok baglanir Karaciğerde yüksek oranda metabolize olur Oral emilimi yüksektir
Hidrofilik ilaclar
Iyonize/polar Suda bozunur; membran geçemez; santrala gecmez Plazmada iyi cozunur; plazma proteinlerine az baglanir Karacigerde metabolize olmaz, böbrekle direkt atilir Oral emilimi düşük
Ilac biyotransformasyonunda Faz 1 reaksiyonlarından oksidasyon reaksiyonlarında rol alan enzimler
Mikrozomal enzimler Sitokrom P-450 (CYP) Flavin içeren monooksijenaz (FMO/Ziegler enzimi) FMO 3 enzim eksikliğinde balık kokusu oluşur Mikrozomal olmayan enzimler Monoamin oksidaz Ksantin oksidaz Tirozin hidroksilaz
Mikrozomal enzimler
Aktif noktada demir bulunur Induksiyon/inhibisyona ugrar Aktivite icin NADPH ve oksijen gerekir Çok sayıda izomeri vardir ilac metabolizmasından (%50) en fazla sorumlu enzim CYP3A4/5 Ikinci en yaygın izomeri CYP2D6: induklenmez ancak genetik polimorfizm gösterir CYP19: Aromataz, ilac metabolize etmez, testosteronu ostrodiole cevirir Bireyler, bu enzimlerin calışma hızına gore: yavaş metabolize ediciler (ilac etki artar, on ilac etkisi azalir hızlı (normal) metabolize ediciler çok hızlı metaboli…
CYP2A6 genetik polimorfizmi ile yavaş oksidasyon olan bireylerde kumarın ile artmış kanama
dsds
CYP2A6 genetik polimorfizmi ile hizli oksidasyon olan bireylerde kumarın ile artmış klirens + tromboz riskinde artma
CYP2C8 genetik polimorfizmi ile yavaş deetilasyon olan bireylerde amiadaron ile azalmış klirens + yan etkilerde artma
CYP2C9. genetik polimorfizmi ile yavaş hidroksilasyon olan bireylerde varların ile artmış kanama riski + doz ayarı
CYP2C19 genetik polimorfizmi ile hizli hidroksilasyon olan bireylerde tamoksifen ile artmış metabolik aktivasyon, artmış terapotik efikasi, azalmış relaps riski, doz ayarı
CYP2C19 genetik polimorfizmi ile hizli oksidasyon olan bireylerde clopidogrel ile artmış metabolik aktivasyon, artmış terapotik efikasi, doz ayarı
CYP2D6 genetik polimorfizmi ile yavaş hidroksilasyon olan bireylerde tamoksifen ile azalmis metabolik aktivasyon (endoksifen'e dönüşümün), azalmış terapotik efikasi
CYP2D6 genetik polimorfizmi ile yok hızlı o-demetilasyon olan bireylerde kodein ile morfine dönüşümde hızlanma, artmış solunum depresyonu riski
BCHE genetik polimorfizmi ile yavaş ester hidrolizi olan bireylerde suksinilkolin ile uzamış apne
BCHE genetik polimorfizmi ile yavaş ester hidrolizi olan bireylerde mivakuryum ile uzamış kas paralizisi
NAT2 genetik polimorfizmi ile yavaş N-asetilasyon olan bireylerde hidralazin ile SLE benzeri tablo
NAT2 genetik polimorfizmi ile yavaş N-asetilasyon olan bireylerde izoniazid ile periferik noropati