BAKTERİ GENETİĞİ

26 flashcards · Other · by Cansu Baran

1. Mikroskobik canlılarla çalışmanın önemi:

   Bakteri ve virüslerde bir dna molekülünden yapılmış 1 kromozom vardır,Tüm genler de buradadır. Her özellik tek bir allelle kontrol edilir. resesif dominantlık söz konusu değildir.Mutasyon derhal saptanabilir. Yeni kuşak elde etmek kısa sürer. Ucuz koşullar,yer sıkıntısı çekmemek.

2. Bakteri genetiğinin uygulama alanları:

   1.Endüstri: Antibiyotik ya da enzim eldesi 2.Tarım:Gübre yapımında 3.Savunma/Savaş:Plastik eritici or biyolojik silah 4.Sağlık:Aşı yapımında

3. DNA da belirli bir özelliği kontrol eden bölge gen adını almaktadır. DNA ise bazlardan meydana gelir. Bu bazlar purin bazları (A- G) Primidin bazlarıdır (T- C, RNA da ise U-C).

4. Bazen mutasyon hayati olur. Oluşan mutasyon sonucu bakteri yaşantısını sürdüremez ve ölür. Bu tip mutasyonlara letal mutasyonlar adı verilir. • Mutasyon kendiliğinden olabileceği gibi kimyasal veya fiziksel etmenlerle yapay olarak da yaratılabilir.

5. MUTASYONLARIN GENETİK TEMELİ

   MUTASYON:genomun nükleotid baz dizilerinde meydana gelen kalıtsal değişikliğe mutasyon denir.

6. 1. Bir gende tek bir baz çiftini ilgilendiren değişiklikler Transisyon Transversiyon Delesyon İnsersiyon

   Nokta mutasyonları olarak da bilinirler.

7. TRANSİSYON

   A yerine G or G yerine A T yerine C or C yerine T değişimidir

8. TRANSVERSYON

   Purin yerine primididin AG yerine TC or TC yerine AG

9. DELESYON

   Bu tip mutasyonda bir/birden fazla baz çifti DNA'dan eksilmiştir.

10. İNSERSİYON

    Bu tip mutasyonda bir/birden fazla baz çifti DNA'ya eklenmiştir.

11. Tautomerik değişim

    keto grubu taşıyan guanin veya timin bazları enol formunda olabilirler böylece H atomları moleküldeki yerini değiştirir. bunun sonucunda T ve G bağ yapabilir.

12. İmino form

    • Benzer olarak, amino grubu taşıyan adenin ve sitozin bazları imino formuna geçebilirler. Bu takdirde A-C bağlanır.

13. *Transisyon ve transversyon tipi mutasyonlarda hatanın oluştuğu yerden önceki ve sonraki aa dizilimleri doğru olduğu için pek önemli değildir.

    *Delesyon ve insersiyon tipi noktamutasyonlarında ise mutasyonun oluştuğu noktadan itibaren tüm aminoasit dizilimi değişmektedir.

14. Bir gende birden fazla baz çiftini ilgilendiren mutasyonlar:

    Delesyon İnsersiyon Transpozisyon(İnversyon)

15. Transpozisyon

    Bir çeşit insersiyondur. Kopan DNA segmentinin aynı DNA üzerindeki başka bölgeye yapışmasıdır.

16. Dna'nın kendiliğinden mutasyon olasılığı çok düşük mutojenlerle arttırılabilir. Dna'nın her bölgesi genelde mutasyona aynı seviyede açık ama bazı bölgeler bazı genlere oranla daha sık mutasyona uğayabilirler. Bu bölgeler hot spots'lardır.

    Mutojenler -Kimyasal Mutojenler -Fiziksel Mutojenler olmak üzere 2 çeşittir.

17. Kimyasal mutasyon

    Baz benzerleri(Taban analogları) DNA'da baz değiştirenler DNA'dan baz çıkaranlar Akridinler

18. --1.Baz benzerleri 5 bromourasil, Timin -> guanini bağlıyor 2 Aminopürin, Adenin -> sitozini bağlıyor

    Bunlar baz benzerleri, DNA kendini eşlerken kimyasal yanılama ile dna bazı yerine bu baz benzerlerini yapısına katıyor Bu baz benzerlerinde Hidrojen atomlarının moleküldeki yapısı farklı olduğu için karşısına gelecek baz da farklı olur.

19. --2.DNA'da baz değiştirenler: Nitröz asit (HNO2) Hidroksil amin (NH2OH): Hidroksilamin ise sadece sitozini etkiler.sitozin, bu madde ile öyle değişir ki, sadece adeninle. CG-> AG -> TA

    Dinlenme halindeki DNA molekülündeki bazların değişmesine yol açan kimyasallardır. Nitröz asit,Adenini ->Hipoksantine deamine eder. Hipoksantin->sitozine bağlanır. (AT yerine GS oldu) Nitröz asit,Sitozini->Urasile, (Tekrar AT oluşturuldu kop) Nitröz asit,Guanini->Ksantine, Ksantin->Sitozine bağlanır (bişey farketmedi)

20. --3.DNA'dan baz çıkaranlar:

    en önemlisi alkilleyiciler- kükürt, nitrojen mustard vs alkilleyici ajanlar GUANİN bazını etkiler ve etilguanine dönüştürür. etilguanin timinle etkileşir sonuç olarak GC, TA baz çiftiyle yer değiştirir

21. --4.Akridinler:

    kimyasal boyalardır DNA'ya bağlanır ve büyük gen parçalarını kopmasına ve sonucunda delesyon-insersiyona yol açar.

22. Fiziksel Mutajenler:

    düşük ph ısıtma manyetik alan elektriksel alan x, gamma ışınları uv

23. X ve Gamma Işınlar

    Fosfodiester bağları kırar->Transpozisyon ve inversiyon

24. UV

    pirimidinleri etkiler : T C pirimdinler arası bağ oluşarak dimer meydana gelir

25. DNA Onarım Mekanizmaları:

    Fotoreaktivasyon:Işık kaynağına ve fotoliaz enzimine ihtiyaç vardır. Fotoliaz timin dimerleri arasındaki kovalent bağı koparır ve tamir olur.(çoğu ölenzi) Excision tamiri:Işıktan bağımsız.Ekzinükleaz, DNA polimerazI ve DNA ligaz lazım. ekzinükleaz hasrarlı bölgeyi çıkarır, polimeraz kalıp alır kopya çıkarır ve ligaz tamiri tamamlar.

26. Diğer DNA Onarım Mekanizmaları:

    Replikasyon sonrası tamir mekanizması Rekombinasyon tamiri SOS tamiri